Eğitimgen Blog - Özel Gereksinimli Bireylerin Sosyal İyileşmesinde En Etkili İlaç; Yaratıcı Drama

Özel Gereksinimli Bireylerin Sosyal İyileşmesinde En Etkili İlaç; Yaratıcı Drama

Özel gereksinimli bireylerin sosyal uyumu için Cansu Aybakan'dan 'Özel Gereksinimli Bireylerin Sosyal İyileşmesinde En Etkili İlaç; Yaratıcı Drama' yazısını egitimgen.com okuyucularıyla buluşturuyoruz.

Her birey kendi var oluş düzeyinde elbette özel ve biriciktir. Ancak çeşitli nedenlerle hayatı, birçok insana göre daha fazla mücadele gerektiren, farklı gerekçelerle engel tanısı konmuş bireylerin yaşamla olan sınavı daha özeldir ve üst düzey çaba gerektirir.



image-1024x727.png - Eğitimgen

Eğitim elbette yalnızca sağlıklı bireyleri kapsamamaktadır. Ülkelerin ekonomik refah düzeyi, vatandaşına ayırdığı gelir miktarı, imkan ve değerle birlikte değerlendirilmelidir. Sağlıklı toplum, sağlıklı bireylerle değil; her koşuldaki bireylerin sahip olduğu yasal ve sosyal imkanlar ve mutluluğuyla ölçülmelidir. Bu nedenle engelli bireylerin tüm yaşamsal yetilerinin kazanılması ve toplumsal uyum becerileri geliştirilebilmesi için aldıkları eğitimin kalitesi, eğitimde kullanılan yöntemle de ilişkilidir. (Aybakan, 2019: 5)



image-1-1024x727.png - Eğitimgen

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), (World Health Organization, WHO, 1981) engelliliği noksanlık, özürlülük ve maluliyet olmak üzere üç kavram ile ele almaktadır. DSÖ, 'Noksanlığı (Impairment), sağlık açısından noksanlık, psikolojik, fiziksel ya da anatomik yapı ve işlevlerdeki bir eksikliği ya da dengesizlik' olarak tanımlanırken; 'Özürlülüğü (Disability), sağlık alanında sakatlık bir eksiklik nihayetinde ortaya çıkan ve normal addedilecek bir bireye nispeten bir işi yapabilme becerisinin kaybedilmesi ve kısıtlanması hali' şeklinde tanımlanmakta, 'Maluliyeti (Handicap) ise sağlık alanında maluliyet bir eksiklik ya da sakatlık nihayetinde belirli bir bireyde ortaya çıkan ve o bireyin, cinsiyet, yaş ve sosyokültürel durumuna göre normal kabul edilebilecek aktivitede bulunma becerisini engelleyen ve kısıtlayan dezavantajlı bir vaziyeti' olarak tanımlamaktadır (Koca, 2017: 6).

Engelli bireylerin sosyal, ekonomik ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarını belirleyebilmek için engel grupları oluşturulup; bu bağlamda özel gereksinimli her birey için özellikle eğitim alanında bireyselleştirilmiş eğitim ve öğretim planları hazırlanmaktadır. Özel eğitimde kullanılan yöntem ve teknikler, kullanılan materyaller, duyu bütünleme odaları, bireysel eğitim odaları, uygulama evleri gibi eğitimi nitelikli ve bireyin ihtiyacına göre tasarlamak amaçlanmaktadır.



image-2-1024x727.png - Eğitimgen

Bu çerçevede sanatın özel gereksinimli bireyler için duyusal ve sosyal olarak iyileştirici etkisinden bahsetmek gerekir. Örneğin; dil konuşma bozukluğu olan bireyler için müzikle terapi teknikleri, özellikle serabral palsi rehabilitasyonunda kullanılan resim terapisi gibi birçok alan bireylerin ruhsal ve bedensel ihtiyaçlarını doyuma ulaştırmaktadır demek yanlış olmayacaktır. Ancak yaratıcı drama, özel gereksinimli bireylerin özellikle sosyal yaşam becerilerini kazanmasında büyük bir öneme sahiptir.



image-3-1024x727.png - Eğitimgen

Drama eski Yunanca'da 'bir şey yapma' ya da 'yapılan bir şey' anlamındadır. Bu sözcüğün başka bir anlamı da oynamaktır. Ancak bugünkü anlamında bu sözcük yalnızca 'herhangi bir kimsenin herhangi bir şey yapması' değil 'belli bir kimsenin katılanlara, anlamı olan bir şey yapmasıdır' (Nutku, 1989: 40-41).

Drama; kişiler arasında doğrudan iletişimi sağlayan; kendini ve karşısındakini tanıma, birbirini anlama, doğaçlama ve yaratma gibi etkinlikleri içeren bir yöntemdir. 'mış' gibi yapabilmedir. (MEGEP, 2006: 20).



image-4-1024x727.png - Eğitimgen

Şimdi bir süreliğine belleğimizdeki tüm kavramları yalnızca somut bir düzlemde algılayabildiğimizi düşünelim. Öyle ki; deneyimleyip bilgi birikimimizle harmanladığımız ve bizi biz yapan değer yargılarımızı temellendiren her duyguyu somutlaştırarak, kalıcı dahi olup olmadığını bilmeden öğrenmek için çabaladığımızı hissedelim. Bunu yapabilmek için dahi, kullanacağımız zihin sarmalımız bizi yine soyut tanım ve birikimlerimize götürecek, duygu ifadelerimiz olabildiğince soyut kalacaktır. Özetle bizler öğrendiğimiz her bilgiyi somut imge ve şifrelerle kodlar ama özünde örneğin müziğin elle tutup gözle göremediğimiz yani soyut bir disiplin olduğunu biliriz. Bunu günlük yaşamın tüm evrelerine dahil edebildiğimizdeyse 'Kalıcı öğrenmeye çok yakınız.' diyebiliriz.



image-5-1024x727.png - Eğitimgen

Çeşitli nedenlerle özel gereksinime ihtiyaç duyan -zihinsel yetersizliği bulunan- bireyler tam da yaşamın bu noktasında topluma dahil olmakta zorlanmaktadırlar. Hafif, orta ve ağır olmak üzere üç değerlendirme kriteri ile gruplandırılan zihin engelli bireyler hayatı oldukça somut algılayıp, maalesef uzun süreli belleklerini aktifleştirmede ciddi sıkıntı yaşarlar. Tam da bu noktada yaratıcı dramada kullanılan yöntem ve teknikler özel gereksinimli bireyler için öğrenmeyi kalıcı hale getirmede oldukça etkili bir yöntemdir. Özellikle rol oynama, doğaçlama ve öğretmenin rol alması teknikleri mevcut kazanımı canlandırarak bireylerin zihninde hikayeyi somutlaştırmaktadır. Örneğin iletişim konulu bir kazanımı, doğru iletişim için kullandığımız temel nezaket cümleleri çerçevesinde netleştirip, dersi rol oynayarak işlersek (sınıf arkadaşlarıyla bir bayram sabahını canlandırmak gibi) öğrenmeyi somutlaştırarak kalıcı hale getirmek daha imkanlı hale gelecektir. Toplumsal kurallar, çevre sorunları, trafik kuralları ve daha sayacağımız birçok kazanım, yaratıcı drama yöntemi ile bireylerde kalıcı öğrenmeyi ve sosyal olarak topluma ait hissetmeyi destekleyecektir.



image-6-1024x727.png - Eğitimgen

Bu süreçte bireye toplumsal uyum becerileri kazandırmak, zihin engelli bireylerin, drama teknikleriyle sosyal hayat ile olan bağlarını güçlendirmek, toplumsal yaşam deneyimlerini yaratıcı drama aracılığıyla, sahnede canlandırmalarını sağlayarak somutlaştırma sürecini desteklemek, kişisel farkındalıklarını geliştirmek, sosyal yaşama dahil olma süreçlerinde aileden bağımsız bir yaşam alanı oluşturmak, topluluk önünde kendini topluma uygun ifade etmeyi öğretmek, bağımsız yaşam becerileri ve sosyal uyum süreçlerinde bilinmesi gereken temel kuralları rol oynama ve canlandırma teknikleri ile pekiştirmek, doğru iletişim ve empati kavramlarını anlayarak, sosyal ilişkilerinde kullanmasını sağlamak, grup halinde hareket ederek bağımsız bir sosyal çevre edinebilmesini sağlamak gibi sayabileceğimiz birçok kazanım yaratıcı drama ile mümkün hale gelir.

KAYNAKÇA:

Aybakan, C. (2019). Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylere Yaratıcı Drama Yöntemi ile Sosyal Yaşam Becerilerinin Kazandırılması, İstanbul Drama Sanat Akademisi, Bitirme Projesi, İstanbul

Koca, A. (2017). Engelli Çocuğa Sahip Olan ve Engelli Çocuğa Sahip Olmayan Annelerin Ölüm Kaygısı ve Durumluk Sürekli Kaygı Düzeyleri Arasındaki Farklılaşmanın İncelenmesi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep

Önder, A.  (2012). Yaşayarak Öğrenme İçin Eğitici Drama, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara

MEGEP (Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi), (2006). Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Drama Çalışmaları, MEB, Ankara

Nutku, Ö. (1989). Oyun, Çocuk, Tiyatro. Özgür Yayınları, İstanbul

Eğitimgen Blog Kategorisindeki Konular

Ana Blog
Ailece Eğlenerek Oynayabileceğiniz Kutu Oyunları

Eğitimgen tarafından hazırlanan " Ailece Eğlenerek Oynayabileceğiniz Kutu Oyunları " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Bir Kavram Bir Çocuğa Ne Verir?

Kardelen ÖZDEMİR tarafından hazırlanan " Bir Kavram Bir Çocuğa Ne Verir? " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Birlikte Karar Verelim Mi?

Niket ÇELİK tarafından hazırlanan " Birlikte Karar Verelim Mi? " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
BÜTÜN ÇOCUKLAR AYNI MI?

Süleyman ÖZDEMİR tarafından hazırlanan " BÜTÜN ÇOCUKLAR AYNI MI? " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Çocuğunuzun 'Hayır' Direnişine Karşı 7 Akıllıca Yöntem İle Başetmenin Yolları

Eğitimgen tarafından hazırlanan " Çocuğunuzun 'Hayır' Direnişine Karşı 7 Akıllıca Yöntem İle Başetmenin Yolları " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Çocuğunuzun Kaygılarının Farkında Mısınız?

Burcu Sinem CİVEK tarafından hazırlanan " Çocuğunuzun Kaygılarının Farkında Mısınız? " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Çocuk ve Aidiyet Bağı

Dilek TURAN ERYETLİ tarafından hazırlanan " Çocuk ve Aidiyet Bağı " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Çocuklar Gizli Düşmana Karşı

Eğitimgen tarafından hazırlanan " Çocuklar Gizli Düşmana Karşı " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Çocuklara Ne İyi Gelir?

Kardelen ÖZDEMİR tarafından hazırlanan " Çocuklara Ne İyi Gelir? " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Çocuklarda İhtiyaçlar Hiyerarşisi Ve Önemi

Dilek TURAN ERYETLİ tarafından hazırlanan " Çocuklarda İhtiyaçlar Hiyerarşisi Ve Önemi " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Çocuklarda Sosyal Duygusal Gelişim

Niket ÇELİK tarafından hazırlanan " Çocuklarda Sosyal Duygusal Gelişim " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz
Ana Blog
Çocuklarınıza İzletebileceğiniz 5 YouTube Kanalı

Eğitimgen tarafından hazırlanan " Çocuklarınıza İzletebileceğiniz 5 YouTube Kanalı " başlıklı yazımız.

Blog Yazımızı Okuyunuz

Eğitimgen Blog
Eğitimgen

Eğitimgen ailesine katılmak için bizimle iletişime geçin!

Blog Yazıları

Eğitimgen: Tüm bilgi birikimimizi paylaşıyoruz

Eğitimde fırsat eşitliğini destekleyen, yeni fikirler üreten, özgün ve farklı içerikler oluşturmaktayız.

YUKARI